Maud Dahme-Peper: the hidden child

 

Maud en Rita Peper, Oldebroek 1943

Briefje geschreven vanuit onderduikadres in Oldebroek. (ondertekend met Margje en Rita Spronk)

Colinda van Deutekom en Demian Vogel brengen de plaquette de Sjoel binnen. To the Citizens of Elburg

Maud Peper (1936) overleefde de oorlog als kind door met haar zusje Rita bij wildvreemde mensen in Oldebroek en Elburg onder te duiken.

De volgende vier onderdelen geven informatie over dit bijzondere verhaal:

   1. De Engelse tekst van de plaquette van Maud Dahme-Peper
   2. De achtergrond van de plaquette
   3. Het verhaal van Maud Peper
   4. Begeleidende tekst bij de dvd The Hidden Child, het levensverhaal
       van Maud Dahme-Peper

 

1.  De Engelse tekst van de plaquette van Maud Dahme-Peper:

To the Citizens of Elburg

Thank you for saving
MAUD DAHME-PEPER
Child Survivor
and other Jewish citizens
of the Netherlands during WWII
to enable them to carry forth
the Legacy of the Righteous of Elburg
from generation to generation

De Nederlandse vertaling van de tekst:

Aan de burgers van Elburg

Dank u wel voor de redding van MAUD DAHME-PEPER
Een kind dat samen met andere Joodse burgers van Nederland
De Tweede Wereldoorlog overleefde
Mogen zij in staat zijn het erfgoed van de Rechtvaardigen van Elburg
Van generatie op generatie voort te zetten

 

 

2.  De achtergrond van de plaquette

Een van de initiatiefnemers voor de plaquette is de advocaat Meyer L. Rosenthal uit New Jersey (VS), die in de zomer van 2008 deel uitmaakte van het reisgezelschap onder leiding van Maud Dahme-Peper.

Hij zegt over de achtergrond van dit eerbewijs:

The background of the plaque:
  
As you know a group of 23 people, mostly educators were on a trip under the auspices of The New Jersey Holocaust Commission this summer, which trip was led by Maud Dahme.  We had visited Germany, Czech Republic and Poland before ending our trip in The Netherlands.  The highlight of our stay in The Netherlands (and there are many highlights in your beautiful country!) was the day Maud traced her story for us as we followed her path which eventually led to Elburg.  For all of us except for Maud, it was our first time in Elburg.  Aside from the warmth we felt in Elburg (despite a cold drenching rain that day), our entire group was so moved by Sjoel Elburg.  In such a short period of time, you have created such a magnificent facility to keep alive the important lessons that must continue to be taught from that horrid period in humankind’s history.

The 22 others on our trip wanted to do something to commemorate “our” Maud in recognition of what she had given to us in leading this exceptional educational opportunity and sharing her hidden child story with us.  We also wanted to thank Maud for the educational lessons she has been responsible for in telling her story and her life being saved in Elburg to so many students and others in New Jersey.  Maud continues to serve on the New Jersey State Holocaust Commission.  We kept coming back to Sjoel Elburg in our minds and determined we wanted to do something to commemorate that eventful and inspiring day in July in Elburg..

We worked with a local individual to design the plaque which shows an image of Maud as a child in Elburg and the very special person she is today in New Jersey.  Her story and that being depicted at Sjoel Elburg are so interwoven that having this plaque hanging in that beautiful place is a way of continuing that story and furthering the connection that each of us maintains to your wonderful town.

New Jersey, VS, 8 december 2008

(Nederlandse vertaling)

“Zoals u weet heeft in de zomer van 2008 een groep van 23 personen, voornamelijk docenten, onder leiding van Maud Dahme-Peper een reis gemaakt onder auspiciën van de New Jersey Holocaust Commission. We bezochten Duitsland, Tjechïe en Polen en voordat onze reis eindigde in Nederland. Het hoogtepunt van ons verblijf in Nederland ( en er zijn vele hoogtepunten in uw mooie land!) was de dag dat Maud ons langs haar levensweg voerde, een pad dat ons uiteindelijk in Elburg bracht. Voor ons allen, met uitzondering van Maud, was dit ons eerste bezoek aan Elburg. Naast de warmte die wij voelden in Elburg (ondanks dat we doornat waren door een kille regen die dag), was de hele groep bijzonder geraakt door Sjoel Elburg. U heeft op zo’n korte termijn iets groots tot stand gebracht waar de belangrijke lessen uit die verschrikkelijke periode in ’s mensen geschiedenis.die voortdurend onderwezen moeten worden, levend worden gehouden

De 22 anderen in onze groep wilden iets doen ter ere van “onze” Maud in erkenning van wat zij aan ons had gegeven, toen zij dit zeldzaam educatieve programma voor ons heeft geleid terwijl zij haar verhaal als een onderduikstertje met ons deelde. We wilden Maud ook danken voor de opvoedkundige lessen die zij aan zoveel studenten en anderen in New Jersey heeft gegeven door haar verhaal te vertellen, hoe haar leven in Elburg werd gered. Maud werkt nog steeds voor de New Jersey State Holocaust Commission. We konden ons bezoek aan Sjoel Elburg maar niet uit onze geest zetten en besloten iets te doen om die bijzondere en inspirerende dag in juli 2008 in Elburg blijvend te herinneren.

We hebben samen met een plaatselijke ontwerper een plaquette ontworpen waarop een foto te zien is van Maud als een kind in Elburg en een foto van de uitzonderlijke persoon die zij vandaag de dag in New Jersey is. Haar verhaal en het verhaal wat in Sjoel Elburg wordt getoond, zijn zo met elkaar verweven dat het ophangen van de plaquette in die schitterende plaats één manier is om het verhaal te laten voortduren en de band te bestendigen die een ieder van ons heeft met uw prachtige stad”.

Afzender: Meyer L. Rosenthal, advocaat, New Jersey (VS)
New Jersey, VS, 8 december 2008

 

3.  Het verhaal van Maud Peper

In het begin van de Tweede Wereldoorlog werden het Joodse meisje Maud Peper met haar zusje, gescheiden van haar ouders, ondergebracht bij een boerenfamilie in Oldebroek (Gelderland). De beide meisjes werden daar liefdevol en met gevaar voor eigen leven in het gezin opgenomen, tot zij door verraad plotseling in veiligheid moesten worden gebracht in het naburige stadje Elburg.

Bevrijd
In Elburg doken zij onder op een zolder van een grachtenpand aan de Beekstraat 3 tot aan de bevrijding in 1945. Al die tijd waren de meisjes in het ongewisse of ze hun ouders ooit zouden weerzien. Na de oorlog werden de twee Joodse meisjes met hun ouders, die de oorlog wonderwel ook hadden overleefd, herenigd. Die hereniging  zorgde zowel voor vreugde als verwarring. Maud en haar zusje waren na jaren behoorlijk van hun ouders vervreemd.

Terug in Oldebroek
Op 21 juli 2008 heeft mevrouw Maud Dahme-Peper, nu woonachtig in de Verenigde Staten, in gezelschap van een groep Amerikaanse historici een bezoek gebracht aan de boerderij in Oldebroek en de stad Elburg waar zij en haar zusje ondergedoken hebben gezeten. Tijdens het bezoek aan Sjoel Elburg, het nieuwe museum over Joods leven in de provincie, vond er een emotionele ontmoeting plaats met haar ‘onderduikzusje’ Jo Westerink uit ’t Harde.

Onderwijs
Vanaf het begin is Maud Dahme-Peper betrokken geweest bij de totstandkoming van Sjoel Elburg. Het stadje waar zij ondergedoken zat, roept nog steeds bijzondere herinneringen bij haar op.
Na de oorlog is Maud Dahme-Peper naar de Verenigde Staten geëmigreerd waar zij een gezin stichtte en kinderen en kleinkinderen kreeg. Zij heeft het tot haar levenstaak gemaakt volgende generaties te vertellen over de verschrikkingen van de oorlog, maar ook over gevaarlijke hulp aan onderduikers. Maud heeft haar aangrijpende levensverhaal opgetekend en houdt in Amerika lezingen over de holocaust en de hulp aan Joden. Zij heeft zelfs een prachtige film over haar levensloop laten maken. Deze documentaire kreeg de veelbetekenende titel “The Hidden Child”. 




4.  Begeleidende tekst bij de dvd The Hidden Child, het levensverhaal van Maud Dahme-Peper

The Hidden Child

Of the 1,600,000 Jewish children who lived in Europe before World War II, only 100,000 survived the Holocaust. Most were hidden children, shuttered away in attics, cellars, convents or in villages or farms.

Maud
Maud Dahme, a New Jersey resident and former president of the NJ Board of Education, was among those who were hidden and survived. The Hidden Child, a one-hour high-definition documentary, is Dahme’s own story of courage, hope and bravery in the face of evil and death. Dahme was one of the estimated 3,000 to 8,000 Jewish children in the Netherlands who were hidden and saved from the Nazi death camps by courageous Christians.

Devotion
Today, Dahme devotes her life to the Holocaust and genocide education. Issues such as tolerance, mutual respect and understanding are explored in depth in the documentary as well as in an accompanying Teacher Guide developed by New Jersey educators for classroom use.